I walked against the crowd on Independence Street

Our minds are captured. The liberation is a need that pushes from everywhere. I listened to Liberta yesterday and got relieved for a moment. Leaving home and staying at home is a comparable torture.

I saw faces this morning, different expressions, sad and cheerful, naive and experienced, relaxed and exhausted. They all were moving towards me and for the moment I found myself also walking towards them. But the first thought that crashed into my mind was that I was walking against them. The people around me were silent amid noise. It was on Independence Street, the light breeze was touching my face taking away the rest of sleep from my eyes. The moment I inhaled a bitter smoke of my cigarette, I contemplated a weird sensation. That was a sensation of something you do when in fact you dont really want to do this. Smoking is not something I like. This is something I force myself to do. I had a feeling that the sun combined with fresh air and blissful Baku breeze was inviting me and people walking towards me to something better, something mindful and colorful. However, my people were passing by me with an amazing indifference towards generosity that sunny street was offering.
And again for the moment I realized myself being part of this crowd. Forcing yourself to do things, observe customs and follow paths you dont have faith in.

The breeze was playfully teasing us to alter our attitudes. To stop and relax, to jump, to stomp our foot to the ground and turn around...turn our back. The sun was shining hard to break the ice between us, to melt the icebergs of fear, indifference, apathy and blindness. I saw faces full of latent passion and undisclosed happiness. I saw myself in those bitter sweet eyes of an old man crossing the road, eyes imprinted with the sign of former happiness and future frustration. And old lady in a colorful scarf walked past me and looked around. She was amazed, confused and saddened by something. Perhaps, by the same thing.

But the breeze did not suffice - we were expecting something else - hard blowing version of terrible Baku wind, that could blow you away to enormous distances. And you might not be able to understand whether you move towards future or past.We did not get the wise message coming from tiny, light and still forgiving touches of the almost summer breeze, which was treating us as mature individuals. Instead we were looking forward to some kind of earthquake, perhaps even combined with hurricane to make up our indecisive minds. We wanted something to blow up our minds, instead of taking advantage of the voice wisely whispering us into ear what we can do next. We believed that things listened better when someone shouts them at us...

We were stubborn and we walked: different directions, but same mentality. . The sun was not enough, the breeze was giving up slowly. The universe sat back and observed.

My eyes turned into reality. Stark and misleadingly rational reality of yesterday, today and the future. The future has become today as it started to be depicted this way. We all started to believe in the future that increasingly looks like the present. Or even worse. And frustration came when we decided that future will be worse than yesterday. The reverse is declared but not practiced.

I always tend to finish it by giving a hope. But this time it is something else. I invite you all to listen to whispering of the breeze. It is all around us, it is even sometimes inside us. The breeze will touch your eyes, slowly opening them. It will cherish your ears by giving them opportunity to hear. It will touch your reason and invite it to reflect. That sunny breeze on the Independence Street has a formidable power capable of cutting across the city and whispering into every single window. Whispering the truth. The bold truth about bold behavior.

So, do not expect hurricane to knock on your door. Open your windows and let the sunny breeze talk to you as a friend, as a compassionate friend. Even in the times of despair, do not shy away and let the shiny breeze talk to you.

Rashad Elli
Baku
29 May 2009

eurovision does not really help conflict settlement obviously

YEREVAN/18.05.09/TURAN: Armenia’s Public TV (ATV) appealed to the organizing committee of "Eurovision -2009" against illegal actions of Azerbaijani representatives of the competition, Armenian internet portal Panarmenian.net. reported. Referring to some internet-users the site stated that during broadcast of the Eurovision -2009 in Baku part of the screen showing telephone number was closed So, Azerbaijanis could not vote for the song from Armenia, and therefore Azerbaijan could not give even a point to Armenia, Armenian Public TV stated.
Commenting on these accusations the representative of Azerbaijan’s ITV who did not want to mention himself , v called the accusations “ ridiculous.”
"There was one number of sms- voting - 9450. The list of the countries-participants was shown several times on full screen, and it is impossible to conceal the number. Even if it happens, it would mean that nobody in Azerbaijan voted.

пять простых правил

Однажды осел фермера провалился в колодец. Он страшно закричал, призывая на помощь. Прибежал фермер и всплеснул руками:
- Как же его оттуда вытащить?
Тогда хозяин ослика рассудил так: "Осел мой - старый. Ему уже недолго осталось. Я все равно собирался приобрести нового молодого осла. А колодец, все равно почти высохший. Я давно собирался его закопать и вырыть новый колодец в другом месте. Так почему бы не сделать это сейчас? Заодно и ослика закопаю, чтобы не чувствовать запаха разложения".
Он пригласил всех своих соседей помочь ему закопать колодец. Все дружно взялись за лопаты и принялись забрасывать землю в колодец. Осел сразу же понял к чему идет дело и начал издавать страшный визг. И вдруг, ко всеобщему удивлению, он притих. После нескольких бросков земли фермер решил посмотреть, что там внизу.
Он был изумлен от того, что он увидел там. Каждый кусок земли, падавший на его спину, ослик стряхивал и приминал ногами. Очень скоро, ко всеобщему изумлению, ослик показался наверху - и выпрыгнул из колодца!
+В жизни вам будет встречаться много всякой грязи и каждый раз жизнь будет посылать вам все новую и новую порцию. Всякий раз, когда упадет ком земли, стряхни его и поднимайся наверх и только так ты сможешь выбраться из колодца.
Каждая из возникающих проблем - это как камень для перехода на ручье. Если не останавливаться и не сдаваться, то можно выбраться из любого самого глубокого колодца.
Встряхнись и поднимайся наверх. Чтобы быть счастливым запомни пять простых правил:
1. Освободи свое сердце от ненависти - прости.
2. Освободи свое сердце от волнений - большинство из них не сбываются.
3. Веди простую жизнь и цени то, что имеешь.
4. Отдавай больше.
5. Ожидай меньше.

Müsavatçı gənclər piketə hazırlaşırlar

"Polis gəncləri qorusun!"

QayNar: Müsavat Partiyasının Gənclər Təşkilatı (GT) son vaxtlar gənclərə qarşı baş verən zorakılıqlara etiraz olaraq mayın 23-ü saat 13:00-dan saat 13:30-a kimi Daxil İşlər Nazirliyi (DİN) önündə aksiya keçirmək istəyir. Bu barədə Müsavat partiyasından Turana bildiriblər. Piket təşkilatçıları Bakı meriyasına xəbərdarlıq məktubu ünvanlayıblar. Təşkilatçılar aksiyanın son vaxtlar gənclərə və xüsusilə də, müsavatçı gənclərə qarşı başlanan zorakılıq kampaniyasına, polisin isə bu təqib kampaniyasına münasibətdə fəaliyyətsizliyinə etiraz olaraq keçirəcəklərini bildirirlər.
Məktubda aksiyada 50 nəfərin iştirak edəcəyi və piketin “Təhlükəsizliyimiz təmin olunsun!”, “Polis gəncləri qorusun!”, “Siyasi təqiblərə son qoyulsun!” şüarları altında keçiriləcəyi qeyd olunur.
Qeyd edək ki, ADNA-da baş verən terror olaylarıyla bağlı anım mərasiminin keçirilməsini tələb edən bir qrup Müsavatçı gənc polis tərəfindən saxlanılmışdır. Məhkəmənin qərarıyla onları 3 sutka azadlıqdan məhrum etmişdirlər. // Natiq Kamal, QayNar

Feminist Manifesti

Azərbaycan, mənim baxtsız anam oy...

Almas Yıldırım

Bütün sevdiyim qadınlara ithaf olunur

Qadının cəmiyyətdə rolu haqqında yahoogroup-larda başlatdığım yazışma-müzakirə haqqında düşünərkən günlərin bir günü yadıma Almas Yıldırımın şerindən olan bu misralar düşdü. Və mənə elə gəldi ki, yüz il əvvəl yazılmış bu misralar bugünümüzü o qədər gözəl, o qədər inanılmaz dərəcədə əks etdirir ki, bunun üzərində bir az daha var gəl etməyə qərar verdim.

Bu əsrarəngiz ədəbiyyat nümunəsi Azərbaycanda qadının vəziyyəti ilə ölkənin durumu arasındaki problemi ortaya qoyur. Və ən xoşagəlməzi odur ki, illər keçdikdən sonra da, nə yazıq ki ölkəmiz də anamız kimi bəxtsiz və pərişandır yenə də. Yazdığım fikirlər əlaqəsiz görünə və səslənə bilər, amma inanıram ki, bu yazıda bəzi məsələlərə aydınlıq gətirə biləcəm.

“Anamız-bacımız” diskursu

Bir çox hallarda cəmiyyətdəki maço düşüncə (buna bəzən mentalitetimiz də deyirlər) öz hakimiyyətini legitimləşdirmək və möhkəmləndirmək üçün “qadınları qorumaq”, onları müdafiə etmək diskursundan istifadə edir. Buna kişilərin dominant olduğu toplumlarda sıx-sıx rast gəlinir və adətən qadınlar namus və qeyrət anlayışlarının “daşıyıcısı”, kişilər isə bunun “təminatçısı” kimi çıxış edir. Məsəl üçün, əgər bir başqa kişi sizin qadınınızın yanında ədəbsiz söz etmiş olarsa, bu halda siz o insanın cavabını verməlisiniz. Amma eyni insan bir qrup kişinin yanında bənzər sözlərdən istifadə edərsə, bu sözlər artıq “ədəbsiz” kateqoriyasına girmir və bunun üçün heç kimin namusun qorumaq lazım deyil. Bu misal yanaşmada olan ayrıseçkiliyi və dominant kişi kültürünə verilən üstünlüyü açıq şəkildə ortaya qoyur. Bir dəfə Azərbaycana tez-tez gəlib gedən bir Alman qız dostum dedi ki: “Maraqlısı odur ki, “öz qadınına pis gözlə baxılmasını” istəməyən Azərbaycanlı kişi digər qadınlara eyni “pis gözlə” baxmaqdan çəkinmir. Məncə bu ikiüzlülükdür”.

Beləliklə qadınlar üçün nəyin daha uyğun və daha ədəbli olduğuna qərarı adətən kişilər verir və qadınlar bununla razılaşır. Bu razılaşma-qəbuletmə daha geniş miqyasda qadınların bir çox hallarda kişilər tərəfindən qoyulmuş qaydalarla oynamaqlarına səbəb olur.

Hesab edirəm ki, toplumda qadına qarşı olan zorakılıq və sayğısızlıq uzun illərdən boyu formalaşmış qadının iqtisadi (və sosial) asılılığı ilə yanaşı bir də ideoloji asılılıqdır. Antonio Qramşi bunu “common sense”, yəni hamı tərəfindən qəbul edilən düşüncə adlandırır. Qramşi bu anlayışı burjuaziya ilə fəhlə sinfi arasında olan münasibətə aid edir və qeyd edir ki, burjuaziyanın proletariat üzərindəki hökmranlığını şərtləndirən amillərdən biri də (iqtisadi və siyasi hakimiyyətlə yanaşı) birincinin “mədəni hegemoniyasıdır”. Mədəni hegemoniya hər hansısa bir diskursun müəyyən edilməsi, yayılması və onun güclənməsi ilə əmələ gəlir. Diskurs – müəyyən dünya görüşünü formalaşdıran sözlər, ideyalar, yanaşmalar, müzakirələr və s. ibarətdir.

Diskurslar insanlar arasında yayılaraq güclənir, çünki ideyalar (pis və ya yaxşı) müəyyən gücə sahibdirlər. “Görüb-götürmək” öz sözünü deyir və böyüyən nəslin əksər nümayəndələri bu sosial reallığın inşa edilməsində iştirak edirlər və təbii ki bunun bir parşasına çevrilirlər. Bu diskursun qorunmasında (“qiz uşağının özünü aparma qaydaları”, “ana-bacımızın namus-qeyrəti”) qadınların da vacib rolu var. Belə ki, bir çox məsələlər qadınların səssiz və bəzən də səsli razılığı əsasında olur. Hətta bir çox qadın bu “common sense”in davam etdirilməsi və sementləşməsi üçün əlindən gələni edir.

Burada bir məsələyə də toxunmaq lazımdır. Bayaq qeyd etdiyimiz kimi, qadınlarımız eyni zamanda həm də iqtisadi asılılıqda yaşayırlar. Bir çox ailelerde qadınlar evdən kənarda işləmir və evin büdcəsinin formalaşmasında iştirak etmir. Təbii ki, son zamanlar bu dəyişməkdədir və indi Azərbaycanda bir çox oxumuş qadın iqtisadi cəhətdən müstəqildir. Amma buna baxmayaraq, hakim düşüncə hələ də onları sıxmaqdadır və iqtisadi müstəqilliyə baxmayaraq onlar hələ də ideoloji və mənəvi savaş verirlər: ailələri, qohumları və cəmiyyətləri ilə. Yəni, iqtisadi sahədə özünü təsdiqləsələr və maliyyə təhlukəsizlilərini təmin etsələr də, ideoloji savaşda hakim diskurs üzərində qələbə çala bilmirlər.

Amma bunu da qeyd etmək lazımdır ki, ideoloji savaşın qazanılmasında iqtisadi müstəqillik çox önəmli mərhələdir. İqtisadi müstəqillik insanın “dilinin uzun olmasını” təmin edir. Yəni, iqtisadi cəhətdən asılı olmayan insan danışa bilir və özünü müdafiə mexanizmini danışmaqla və ya dominant məntiqin təsvir etdiyi kimi “cavab qaytarmaqla” qurur. Danışaraq isə insan özünə uyğun olan diskursu qurur.

Feminizm və biz

İdeoloji savaşı qazanmaq üçünsə ideyalara ehtiyac var. Qadının kişiylə bərabər hüquqlu olduğunu müdafiə edən nəzəriyyəyə feminizm nəzəriyyəsi deyilir. Feminizm qadin huquqlarini mudafie eden nezeriyyedir. Bu bir dunya gorusudur. Feminizmi cox radikal bir yanasma kimi teqdim etmek yanlisdir. Necə ki milliyətçilik, dindarlıq, sosializm, liberalizm kimi fəlsəfələrin də həm radikal, həm də yumşaq tezahüru olur.

Mənim anlayışımda, bunu dəstəkləyən insanlar tək qadınlar deyil, həm də kişilər olmalıdır. Çünki bu cəmiyyətimizin ümumi inkişafı deməkdir. Təssüf ki, Azərbaycanda çox zaman qadınların hüquqları tapdalanır. Qadın bir seksual obyekt, bir qulluqçu, bir uşaq istehsalçısı kimi görülür. Ona görədir ki, Avropa Şurası ölkələri arasında qadınların siyasi və sosial həyatdakı yerinə görə Azərbaycan 46-cı, yəni ən axırıncı yeri tutur.

Təbii ki Azərbaycan bu məsələlərdə dünyanın bir çox başqa az inkişaf etmiş (və ya heç etməmiş) ölkələrindən yaxşı ola bilər. Amma biz daha yaxşı olmalıyıq və bunu bugün etməliyik.

Əksər cəmiyyətlərdə qadınlar kişilərdən daha çoxdur. Ona görə qadınların fəal olmadığı cəmiyyət hesab edin ki, yarı qüvvəsi ilə işləyir. Hətta əgər buna kişi-qadın münaqişəsinin mənfi enerjisini əlavə etsək, demək olar ki cəmiyyətin faydalı iş əmsalı xeyli dərəcədə aşağı düşür.

Yekunda, mən qadınlarımızı daha fəal, daha özünə güvənən və daha inadkar olmağa, kişiləri isə daha anlayışlı olmağa çağırıram.

Feminist Elli

Washington'un havası

Vaşinqtonun havası rütubətlidi, amma təmizdi. Ümumiyyətlə, Amerikada yaşayanlar bilir, burada havanın təmizliyinə diqqət edirlər. Eləcə də, hər şeyin təmizliyinə: mənəvi və fiziki. Təmizlik çox önəmli anlayışdı burada. Küçələrin, evlərin, binaların, ofislərin təmiz olmağı insanda gözəl emosiyalar yaradır. Toz olmayanda insan daha rahat nəfəs alır, qan dövranı daha yaxşı olur, az əsəbiləşir və s. Fiziki təmizlik daxili təmizlikdən qaynaqlanır. Öz növbəsində zahiri təmizlik insanı daxilən təmiz olmağa sövq edə bilər.
Arlinqtonda Clarendon bulvarında bir oteldə qalıram. Simsiz internetim var. Üzbəüz Starbucks (anti-qlobalistlərin heç cür razılaşmadığı) qəhvə dükanı var, içəri girən kimi gözəl, təzə bişirilmiş qəhvənin iyi insanın burnuna dolur. Deyirlər ki, qəhvə iyi insanı xoşbəxt edən qoxudur. Hətta Londondan Vaşinqtona gəldiyim Britiş Midləndin təyyarəsində tualetin qapısından bir qutu toz qəhvə asmışdılar.
Həqiqətən də qəhvə mədəniyyəti burada fərqlidir. Amerikanın qida mədəniyyətinin bir xüsusiyyəti də yediyiniz yeməyin və içdiyiniz mayenin hər zaman daşına bilən, mobil formada (qabda) olmağıdır. Burada insanlar küncdəki dükandan karton və ya plastik qəhvə alıb onu işə gətirib içirlər. Hər şey çevik, dəyişən və ağıllıdı (smart).
Amerikada ünsiyyət də çox rahatdı. İnsanlar ünsiyyətin ən tez, ən sadə və ən rahat yollarını icad ediblər. Tanımadığın insana salam vermək (bu adət Azərbaycanın kəndlərində də var), halını soruşmaq və etibarverici şəkildə gülümsəmək (kəndlərimizdə bu adət hələ o qədər yayılmayıb) insanlar arasında çox qısa, səmimi və rahat yolla ünsiyyət yaratmış olur. Bunlar həm də iş şəraitində çox önəmlidir, lazımsız stressi və psixoloji narahatlığı ortadan qaldırır. Əyləncə mədəniyyəti də insanları birləşdirmək və ünsiyyəti bəsitləşdirməyə kömək edir. Hündür bar masası fərqli bir məkandır və burada tanış olmayan insanlar yan-yana otura bilər. Bu isə öz növbəsində insanlara tanış olmaq, söhbət etmək imkanı verir. Ona görə də, nə qədər qəribə olsa da, bar və pabların Qərb-də vətəndaş mədəniyyətinin, azad ünsiyyət mühitinin formalaşmasında böyük rolu var. Çölə çıxmaq (going out) burada çox vacib bir sosial fəaliyyətdir və insan şəbəkələrinin formalaşmasında böyük rolu var. Əgər müqayisə etsək, Azərbaycan mədəniyyətində tanımadığın insanlarla “tanış olmaq” məkanları və imkanları əslində o qədər də çox deyil. Cəmiyyətimiz daha çox kiçik qruplarda və mühafizəkar şəkildə “çölə çıxır”. Çayxanalarda insanlar iki-iki, üç-üç otururlar. Toylarda isə yeni tanışlıqlar demək olar ki, çox az olur (toylarda səs çox olur). Buna baxmayaraq, Azərbaycanda gənclərin başlatdığı çox gözəl partilər ənənəsi təşəkkül tapır get-gedə.
Amerika çox qəribə ölkədi. Çox fərqli və çox azaddır. Azadlıq burada insanlara qeyri-adi güc verir. Ərazinin böyük və insanların macərasevər olmağı öz sözünü deyir.
Azadlıq insanlara çoxlu yemək və çox hərəkət etmək təcrübəsi verib. Kaliforniyadakı dostlarım bu gün mənə dedilər ki, dünən 10 mil qaçıblar, yəni 16 km-ə yaxın.
Burada heç bir şeyin qıtlığı yoxdur. Yer, pul, yemək, maşın, insan və s. Hər şey çoxdu. Hər şey böyükdü.
Bu arada, fikrim daha kiçik, daha yoxsul ölkələrə və millətlərə getdi birdən. Düşündüm ki, bəlkə doğrudan da “Yeni Dünya”ları çoxaltmaq zamanıdır yenidən. Çünki yer kürəsi üzərində hələ o qədər boş torpaqlar var ki. Bəlkə indi əziyyət və zülüm içində yaşayan millətlərin ağıllı və cəsur uşaqları yığışıb gedib bir torpaq tapsınlar... ölkə qursunlar...
Və ya bəlkə yer kürəsini tərk etmək barədə düşünsünlər... Marsda buz tapılıb təzəlikcə...
Nə isə, çox uzağa getdim deyəsən. Vaşinqtondakı dostlar məni daha yaxına, Corctaunda pivə içməyə çağırdılar. Getməsəm yaxşı çıxmaz.

Yad Elli

İmkanlar ölkəsi - Azərbaycan

İmkanlar ölkəsi - Azərbaycan

Bizim nəsil keçid dövründə yaşadı. Keçid dövrləri adətən çətin mərhələlərdi - keçmiş dağıla-dağıla gedir, yeni bir şeyi yaratmaq üçünsə çoxlu vaxt, səbr və iradə tələb olunur. Dağılan keçmiş binadan tökülən kiçik və böyük parçalar isə bəzilərinin başına, bəzilərinin isə yoluna düşür. Keçmişlə gələcəyin arası çox qısa və çaşdırıcıdır deyə onların yeri təsadüfən səhv də düşə bilir. Bəzi insanlar gələcəyin də elə keçmiş kimi olacağını və olmalı olduğunu iddia etməklə bu qarmaşanı bir az da artırır.
Sevindirici şey isə ondan ibarətdir ki, burada qorxulu heç nə yoxdu. Bu gün ölkəni qoyub yaxşı həyat, inkişaf dalınca minlərlə azərbaycanlı qardaş və bacılarımız Amerikaya, Rusiyaya və Avropa ölkələrinə üz tuturlar. Bir dəfə Ankarada TRT-də işləyən əslən Azərbaycandan olan bir dostumuzla bu haqda söhbət edirdik. O deyirdi ki, bizim millətin bir xüsusiyyəti var ki, çətinlik görəndə ən rahat yolu qaçmaqda görür. Əslində bunu bütün millətlərə aid etmək olar. Bu mənada dostumuzla razı deyiləm. Tarix boyu və hətta bu yaxınlara qədər də Avropa ölkələrindən də daha yaxşı həyat axtarışında olan insanlar Amerikaya köçmüşlər.
Önəmli olan bunu başa düşməkdir ki, çətinliyin olmağı əslində böyük imkanların mövcud olduğunun göstəricisidir. Uinston Çörçilin məşhur bir kəlamı var: “Pessimist hər yeni imkanda çətinlik görür, optimist isə hər çətinlikdə yeni imkan görür”. Yəni, ola bilər ki, siz pessimist insana 1 milyon manat pul verəsiz, o, isə bu qədər pulla nə edəcəyi haqqında düşünüb o qədər stresə düşsün ki, qısa vaxt ərzində bu pulu batırsın. Eyni zamanda mən bir çox insan tanıyıram ki, ən çətin məqamlardan çıxaraq vəziyyəti öz xeyirlərinə dəyişiblər. Bu bir vizyon, bir uzaqgörənlik məsələdir.
Həqiqətən də mən inanıram ki, bu, psixoloji məsələdir. Təbii, insanın həyatında çətinliklər ola bilər. Hətta çox ola bilər. Amma çətinlikləri kədərə, yoxsa sevincə çevirmək insanın öz əlindədi. Yəni çətinlik sözünün adı “çətin” olduğu üçün onu tamamilə neqativ bir anlayış kimi qavramaq düzgün deyil.
Biz keçid dövründə yaşamışıq və yaşayırıq. İndi bizim böyüyən dövrümüzdür, gənclik çağımızdır. Unutmayaq ki, bütün uğurlu insanlar adətən çətinlik içində böyüyürlər. Bizim də uşaqlığımız çətin keçir. Bəzən pul olmur, bəzən böyüklər bizi döyür, üstümüzə qışqırır, varlı uşaqlar bizə yuxarıdan aşağı baxır, bizimlə oynamırlar.
Çıxış yolu bundan ibarətdir ki, BİZ YAXŞI OXUYAQ VƏ ÖYRƏNƏK, həyat imtahanından hamıdan yaxşı çıxaq.
Bəli çox zaman düz yol çətin olur. Al Paçinonun baş rolda oynadığı məşhur film var, adı “Qadın Ətri”di. Ömrünün sonuna yaxın qoca, kor polkovnik etiraf edir ki, həyatda həmişə doğru yolun nə olduğunu bilirmiş, amma heç vaxt o yolu seçməyib. “Bilirsiz niyə?” - Al Paçino soruşur. “Because it was damn hard (çünki doğru yol çox çətin idi)”.
Məşhur amerika iqtisadçısı Hernando de Soto “Kapitalizmin Sehri” (The Mystery of Capitalism) kitabında yazır ki, dünyanın bir çox yoxsul bölgələri insanlar ağılsız olduğuna görə yox, ətraflarındakı imkanları necə realizə edəcəklərini bilmədikləri üçün inkişaf etmir. Yazar qeyd edir ki, Latın Amerikası, Afrika və Asiyanın xarabalıqlarında milyardlar yatır. Onları canlandırmaq üçün isə bacarıqlar tələb olunur.
Ona görə də biz ətrafımıza baxmalıyıq və imkanları görməliyik. Azərbaycan kimi iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf edən ölkələrdə həddindən artıq imkanlar var. Bunu amerikalılar və avropalılar görə bilir. Bu onların bizdən daha ağıllı, daha intellektli olmağına görə deyil. Sadəcə modern biznes bacarıqları, imkanları görə bilmək və risk edə bilmək qabiliyyətlərinə görədir.
Həm hökumətimiz, həm də insanlarımız ətrafa daha geniş baxa bilməlidir. Hökumət özəl sahəyə daha çox imkanlar yaratmalıdır, bürokratik əngəlləri aradan qaldırmalıdır. O zaman imkanlar daha çox artacaq və iqtisadi, siyasi, sosial və elmi həyat daha çox qaynayacaq.
Burada hökumətin siyasətində işlədilən dil və terminlər də həddindən artıq önəmlidir. Məsələn, “nədənsə, xilas olmaq, qurtulmaq“ əvəzinə “nəyəsə nail olmaq, irəliləmək” kimi qavramlardan istifadə etmək insanları daha çox gücləndirir. Bu kontekstdə, “yoxsulluğun azaldılması” yerinə “zənginliyin artırılması” daha müsbət düşüncə və davranışa səbəb olur. Çünki yoxsulluq insanın normal, təbii halıdır: onu azaltmaq anlayışı isə çox süni səslənir. İmkanları genişləndirib, var-dövləti və rifahı artırmaq lazımdır.
Bunları görmək və hiss etmək ümidi ilə!